Awatar AI i klon głosu w materiałach firmy. Czy trzeba oznaczać?
Setugo i gtai.plAktualizacja październik 2026Kilka minut czytania
Zwykle tak. Awatar albo głos, który odtwarza realną osobę i wygląda lub brzmi autentycznie, to deepfake w rozumieniu art. 50 AI Act. Trzeba wtedy ujawnić, że materiał powstał przez AI. Wymyślona, ale fotorealistyczna postać też może być deepfake'iem. Bez obowiązku zostaje awatar wyraźnie animowany albo stylizowany.
Awatar realnej osoby
Cyfrowy bliźniak prezesa, eksperta albo lektora przypomina istniejącą osobę i ma wyglądać autentycznie. Spełnia więc definicję deepfake'a z art. 3 pkt 60 i wymaga widocznego ujawnienia.
Zgoda tej osoby nie zdejmuje obowiązku. Art. 50 chroni odbiorcę, który bez oznaczenia nie wie, że ogląda AI, a nie nagranie.
Postać, która nie istnieje
Komisja Europejska w wyjaśnieniach do art. 50 liczy do deepfake'ów także to, co mogłoby wiarygodnie istnieć. Fotorealistyczna wirtualna prezenterka, którą widz weźmie za prawdziwą osobę, może więc wymagać ujawnienia.
Postać wyraźnie animowana, rysunkowa albo stylizowana nie udaje prawdziwego człowieka. Taka nie jest deepfake'iem.
Klon głosu
Sklonowany głos realnej osoby, także Twój własny, przypomina istniejącą osobę. Jeśli słuchacz uzna, że ta osoba naprawdę to nagrała, materiał spełnia definicję deepfake'a. Bezpieczniej to ujawnić, np. „Głos lektora wygenerowany przez AI”.
Generyczny głos z syntezatora, który nie naśladuje nikogo konkretnego, nie jest deepfake'iem. Platformy mają tu własne zasady: YouTube nie wymaga oznaczania klonu własnego głosu w lektorze, a Meta wymaga etykiety przy rolce z realistycznym lektorem AI.
Jak oznaczyć
Wideo z awatarem w całości z AI: ikona AI GENERATED w rogu kadru. Prawdziwe nagranie, w którym AI podmieniła głos albo twarz: AI MODIFIED. Samo audio: krótki komunikat na początku, np. „Ten materiał zawiera głos wygenerowany przez AI”.
Gdy materiał jest wyraźnie twórczy, fikcyjny albo satyryczny, ujawnienie może być dyskretne, np. w napisach albo w opisie.
Zgoda i prawa do wizerunku
Niezależnie od AI Act potrzebujesz zgody osoby, której wizerunek wykorzystujesz. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej (art. 81 ustawy o prawie autorskim). Głos uznaje się za dobro osobiste chronione Kodeksem cywilnym.
Przy awatarze pracownika albo lektora zapisz w umowie, do czego wolno użyć awatara lub głosu, jak długo i co się stanie po zakończeniu współpracy.
Awatar, który rozmawia
Jeśli awatar prowadzi rozmowę na żywo, np. jako asystent na stronie, dochodzi art. 50 ust. 1: użytkownik musi wiedzieć, że rozmawia z AI. Ten obowiązek spoczywa przede wszystkim na dostawcy systemu, ale wdrażając go, sprawdź, czy taka informacja się wyświetla.
W skrócie
Awatar lub głos realnej osoby: oznacz. Fotorealistyczna postać, którą widz weźmie za człowieka: oznacz. Animacja i generyczny lektor: z AI Act nie musisz. Zawsze: zgoda osoby, której wizerunku lub głosu używasz.
Materiał informacyjny na podstawie AI Act (art. 50), nie porada prawna. Stan prawny: październik 2026.